“Kur flasim për Diasporën dhe për faktin nëse po bëjmë mjaftueshëm për të, kam një kërkesë konkrete edhe për ministrat që janë sot prezent. Kërkoj që diaspora të ketë vende të rezervuara në parlamentet tona. Kjo është një praktikë që zbatohet me sukses në shtete të ndryshme, si Kroacia dhe vende të tjera. Në panelin e parë të diskutimit me temë ‚Diaspora mbarëshqiptare: A po bëjmë çfarë duhet bashkarisht?‘. Me këtë kërkesë për autoritetet zyrtare shqiptare, e nisi diskutimin e tij Z.Lazim Destani, filantropi dhe biznesmeni i njohur nga Tetova, kërkesë kjo e tij personale, por edhe në cilësinë e Kryetarit të Këshillit Koordinues të Diasporës Shqiptare. Kërkesa e tij erdhi gjatë Samitit të IV të Diasporës, mbajtur në Tiranë, në datat 13, 14 dhe 15 prill, samit ky i organizuar nën moton “Përmes rrënjëve lartësohemi”. Në këtë samit të konceptuar si një kuvend për të kthyer lidhjet në veprim dhe potencial në rezultate konkrete për Shqipërinë, u mblodhën në kryeqytetin e Shqipërisë mijëra shqiptar nga të gjitha shtetet dhe kontinentet e botës, përfaqësues të diasporës mbarëshqiptare”.
“Sot jemi dëshmitarë të një realiteti të ri. Diaspora shqiptare nuk ka qenë kurrë më e fortë, më e madhe dhe më e suksesshme se sot. Nga Amerika në Evropë, nga Australia në çdo cep të botës – shqiptarët kanë ndërtuar histori suksesi, kanë ngritur biznese dhe kanë arritur majat në shkencë, art dhe politikë. Ne kemi nevojë për një qasje të re. Për një Shqipëri dhe një hapësirë shqiptare që u hap dyert bijve të saj. Që krijon kushte reale për investime. Që heq barrierat dhe garanton dinjitet“, tha Z.Destani në fjalën e tij para Ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme, Z.Ferit Hoxha, si dhe panelistëve të tjerë, Glauk Konjufca nga Kosovë, Ali Ahmeti nga Maqedonia e Veriut, Abazoviç nga Mali i Zi, deputetit shqiptar në Suedi, Arbër Gashi, si dhe në praninë e qindra pjesëmarrësve që ndiqnin këtë panel diaskutimi.
Më tej, Z.Destani theksoi se, „diaspora nuk kërkon privilegje. Ajo kërkon mundësi, kërkon besim, kërkon një vend ku të investojë jo vetëm kapitalin financiar, por edhe kapitalin më të çmuar – dijen dhe përvojën.
Më herët, kjo kërkesë nga Z.Destani iu parashtrua dhe Ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme, Z.Ferit Hoxha, gjatë një takimi që ky i fundit pati me Këshillin Koordinues të Diasporës.
Në fjalën e tij, Z.Destani uroi Ministrin Hoxha për detyrën që ka marrë së fundmi, si dhe falenderoi dhe Agjencinë Kombëtare të Diasporës e personalisht Drejtoren e Përgjithzhme, Znj.Xhafa për angazhimin dhe bashkëpunimin me KKD e diasporën në tërësi.
“Në vijim të këtij bashkëpunimi, do të vlerësonim shumë orientimin tuaj lidhur me disa çështje me rëndësi për funksionimin dhe zhvillimin e mëtejshëm të KKD-së:
A parashikohen hapa të mëtejshëm drejt konsolidimit dhe strukturimit të KKD-së, me synim rritjen e profesionalizmit dhe efikasitetit të saj?
Kur mund të pritet plotësimi i numrit të anëtarëve me përbërje të re?
Në procesin e përzgjedhjes së anëtarëve, a parashikohet mundësia e propozimeve nga vetë KKD-ja, apo ky proces zhvillohet në mënyrë të centralizuar nga Ministria?”, tha Z.Destani, teksa parashtroi dhe kërkesën e KKD-së për rëndësinë dhe domosdoshmërinë e vende të lira në partalemt, kuotave për përfaqësimin e diasporës. Sipas Z.Destani, kjo duhet të ndodhë në Shqipëri dhe në Kosovë.
Gjatë ditëve të mbajtjes së Samitit, Z.Destani dhe KKD ishin pjesë e ceremonive gala të mbajtura në Pallatin e Kongreseve dhe në Teatrin Kombëtar të Operas së Baletit, ku vec fjalëve përshëndetëse të Presidentit Begaj dhe Kryeministrit Rama, u nderuan me vlerësime dhe dhjetra persdonalitete të spikatura të diasporës shqiptare.
Gjithashtu, Z.Destani, si dhe anëtarët e KKD, morën pjesë në panelet dhe takimet e diskutimeve për fusha të ndryshme ku diaspora mund të jetë pjesë active e bashjkëpunimit me autoritetet shqipare.
Ndërkaq, KKD dhe Z.Destani, zhvilluan dhe disa takime me përfaqësues të shtetit, si dhe partive të opozitës e Komisionin Qëndror të Zgjedhjeve.
“Më lejoni që, në emër të Këshillit Koordinues të Diasporës, t’ju shpreh mirënjohjen tonë më të thellë për pritjen e ngrohtë dhe për kohën që po ndani sot me ne dhe me përfaqësuesit e diasporës sonë. Siç jeni në dijeni, Këshilli Koordinues i Diasporës zhvillon aktivitetin e tij në shumë vende të botës, duke përfaqësuar me përkushtim bashkëkombësit tanë që sot janë pjesë e këtij takimi. Prania jonë këtu është dëshmi e lidhjes së fortë që diaspora ruan me atdheun. Një falënderim i veçantë shkon gjithashtu për institucionet shtetërore dhe Qeverinë, për praninë dhe angazhimin e tyre në këtë proces të rëndësishëm bashkëpunimi. Besojmë se gjatë këtij samiti u dëgjua qartë zëri i diasporës dhe u trajtuan me seriozitet shqetësimet dhe aspiratat e saj. Ky është një hap i rëndësishëm drejt ndërtimit të një bashkëpunimi më të qëndrueshëm dhe më të fuqishëm, tha Z.Destani në takimin me Presidentin Begaj, ku sërish u shtrua çështja e kuotave të lira për diasporën në Parlamentin e Shqipërisë.
Takimi tjetër ishte me Kryetarin e Komisionit Qëndror të Zgjedhjeve, Z.Celibashi, i cili nderoi Këshillin Koordinues të Diasporës me Certifikat Mirenjohje, “Për kontributin e vyer e domethënës në realizimin e parë të votimit të diasporës në zgjedhjet për Kuvendin e Shqipërisë të datësa 12 maj 2025”. Por, gjatë diskutimit me Z.Celibashi, Z.Destani sërish ngriti çështjen e kuotave të lira për shqiptarët e diasporës në Parlamentin e Shqipërisë.
Në Akademinë e Shkencave me kryetarin Skënder Gjinushi, Z.Lazim Destani vlerësoi rëndësinë e thellimit të bashkëpunimit institucional dhe nënvizoi nisma në fushën e ruajtjes së trashëgimisë kombëtare, përfshirë përpjekjet për identifikimin dhe mbrojtjen e objekteve me vlera historike, si ndërtesa ku u mbajt Kongresi i Manastirit, e njohur ndryshe si “Shtëpia e Alfabetit”.
Më pas, Këshilli Koordinues i Diasporës, u prit dhe nga Kryetari i Partisë Demokratike. Z.Sali Berisha. Ky i fundit shtroi nevojën e thellimit të bashkëpunimit të Shqipërisë dhe trojeve tjera shqiptare me diasporës, si dhe ngritui disa shqetësime në lidhje me ikjen e shqiptarëve.
Z.Destani, në emër edhe të anëtarëve të KKD, falënderoi Z.Berisha për pritjen, si dhe për angazhimin tuaj të palodhur në aktivitetin e tij.
“Siç jeni në dijeni, ne si Këshill Koordinues i Diasporës kemi qenë të pranishëm këtu në Tiranë në kuadër të Samitit të 4-të të Diasporës. Ky samit mblodhi bashkë shqiptarët e diasporës nga të gjitha anët e botës, me një pjesëmarrje të gjerë dhe domethënëse. Ne, si KKD, jemi shumë të përkushtuar që të japim kontributin tonë në vendet ku jetojmë dhe veprojmë, duke pasur gjithmonë në vëmendje rolin e rëndësishëm të diasporës shqiptare kudo në botë.
Po ashtu, jemi shumë të interesuar dhe i ndjekim me vëmendje të madhe zhvillimet aktuale që po ndodhin në Shqipëri, por edhe në Kosovë, Maqedoni, Preshevë dhe Mal të Zi.
Ne besojmë se diaspora ka një rol shumë të rëndësishëm në këto zhvillime dhe mund të jetë një kontribuese e madhe, si në zhvillimin ekonomik, ashtu edhe në atë politik.
Njëherësh, siç e kemi diskutuar dhe me institucione e drejtues të tyre, ne kërkojmë dhe nga ana juaj mbështetjen për diasporën në kuadër të vendeve të lira, kuotave për përfaqsim të diasporës në parlamentin e Shqipërisë”, tha Destani. Kjo ide u mirëprit nga Berisha, i cili tha se, kjo është një çështje mjaft e rëndësishme.
Përveç këtyre, Z.Destani zhvilloi takime me shumë përfaqësues të diasporës që gjendeshin në Tiranë, si dhe me miq, deputetë e politikanë shqiptar.
Më poshtë mund të gjeni një prej fjalimeve të Z.Destani, të mbajtur në një prej aktiviteteve të kuadër të Samitit të IV të Diasporës Shqiptare:
“Të nderuar përfaqësues të institucioneve më të larta të shtetit shqiptar,
Dita e sotme, nuk është një ditë e zakonshme, është një ditë që në këtë sallë këtu në Tiranë, na ka mbledhur nga të gjitha trojet tona, si dhe nga e gjithë diaspora, që nga Australia e deri në Amerikë. Pra këtu na ka bërë bashkë ndjenja, shpirti dhe gjaku ynë që nuk njeh kufij, nuk njeh distanca dhe nuk njeh asnjë lloj dallimi mes nesh.
Më lejoni që në këtë Samit të Diasporës Shqiptare, si Kryetar i Këshillit Koordinues të Diasporës dhe si njëri prej jush, por edhe si një shqiptar që e di mirë se si është të jetosh larg atdheut e të mos jesh kurrë larg shpirtit të tij, në emër të gjithë diasporës shqiptare të shpreh mirënjohjen më të sinqertë ndaj Qeverisë Shqiptare për organizimin e këtij Samiti.
Është ky Sami i katërt me radhë, i strukturuar me koncept dhe frymë të re, të ndërtuar mbi mesazhin „Përmes rrënjëve lartësohemi“.
Jam i bindur dhe është për t’u vlerësuar lart kjo qasje e re që synon një diasporë jo vetëm të mbetet e lidhur emocionalisht me atdheun dhe historinë tonë, por të përfshihet konkretisht në ndërtimin e së ardhmes sonë të përbashkët.
Në këtë pikëpmje dhe me këtë rast, dua ta theksoj nevojën për një qasje bashkëpunuese e të unifikuar ndërmjet institucioneve të vendeve tona të origjinës, Shqipëri, Kosovë, Maqedoni e Veriut, Mali i Zi, e me radhë, pasi harmonizimi më i ngushtë dhe veprimi i përbashkët e forcojnë dhe e rrisin efektivitetin e angazhimit të diasporës.
Të dashur bashkatdhetarë,
Sot jemi dëshmitarë të një realiteti të ri.
Diaspora shqiptare nuk ka qenë kurrë më e fortë, më e madhe dhe më e suksesshme. Nga Australia e deri në Amerikë, në çdo cep të botës, shqiptarët kanë ndërtuar histori suksesi, kanë ngritur biznese, kanë arritur majat e shkencës, artit dhe politikës. Dhe mbi të gjitha – nuk kanë harruar kurrë se kush janë.
Kjo është forca jonë.
Ky është identiteti ynë.
Për dekada me radhë, diaspora ka qenë shtylla e heshtur e qëndresës sonë ekonomike dhe sociale. Ka qenë dora që ka mbajtur familjet tona, ka qenë shpresa që ka mbajtur gjallë besimin mbi të ardhmen tonë.
Janë remitancat tashmë me miliarda euro që nga diaspora vijnë në trojet tona për çdo vit, dhe pas këtyre miliardave është një mal me sakrifica, net pa gjumë, dhe plot mall e dashuri për atdheun.
Andaj sot, ne duhet ta themi një gjë me seriozitet e sinqeritet:
Ne nuk mund të mbetemi e të mjaftohemi me remitancat.
Atdheu nuk zhvillohet vetëm me ndihmë – por me strategji e me vizion.
Është koha të kalojmë në një etapë të re.
Nga mbështetja – në zhvillim.
Nga largësia – në bashkëpunim.
Nga kujtimi – te kthimi në atdhe i aq shumë vlerave.
Ne kemi nevojë për një qasje të re. Për një Shqipëri dhe hapësirë shqiptare që i hap dyert e krijon kushte reale për investime, që garanton siguri dhe dinjitet.
Diaspora nuk kërkon privilegje, ajo kërkon mundësi dhe besim.
Kërkon një mundësi ku të investojë jo vetëm kapitalin financiar, por edhe kapitalin më të çmuar – dijen, përvojën dhe ëndrrat.
Të dashur ju të rinj të diasporës sonë,
Ju që shkëlqeni në universitetet më të mira të botës, në kompanitë më prestigjioze, në laboratorët shkencorë dhe në skenat artistike – Shqipëria, Kosova dhe gjithë hapësira shqiptare kanë nevojë për ju.
Sepse kur dija kthehet në atdhe, atëherë ndërtohet e ardhmja e vendeve tona.
Të nderuar, ky Samit, krahas bukurisë që ka, duhet të jetë dhe një pikë kthese.
Një moment ku fjalët marrin jetë. Ku bashkëpunimi bëhet real. Ku vendimet ndihen në jetën e çdo shqiptari – në trojet tona e kudo në botë.
Si Kryetar i Këshillit Koordinues të Diasporës, por mbi të gjitha si një shqiptar që beson thellësisht në fuqinë e këtij kombi, uroj që ky Samit të shndërrohet në një plan konkret veprimi.
Çdo vit që kalon, na afron më shumë me njëri-tjetrin.
Çdo hap që bëjmë së bashku, na afron më shumë me Shqipërinë që duam, me Kosovën që rritet me energjinë e rinisë së saj, e me hapësirën shqiptare që çdo ditë po bëhet gjithnjë e më e fortë.
Le të ndihemi krenarë e të fortë.
Kemi një gjuhë, kemi një histori të lashtë e të lavdishme, kemi një zemër, dhe jemi një komb.
Zoti i bekoftë trojet tona, e popullin shqiptar!
Faleminderit!”
