{"id":88285,"date":"2025-06-09T16:09:51","date_gmt":"2025-06-09T14:09:51","guid":{"rendered":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=88285"},"modified":"2025-06-09T16:09:51","modified_gmt":"2025-06-09T14:09:51","slug":"shoqeria-jone-nga-e-hapur-ne-te-kapur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=88285","title":{"rendered":"Shoq\u00ebria jon\u00eb, nga e hapur n\u00eb t\u00eb kapur"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Fejzo Sunashi<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Thuhet dhe pretendohet me te madhe se jemi nj\u00eb shoq\u00ebri demokratike dhe e hapur, por n\u00eb thelb dhe ne realitet jemi m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri e kapur\u201d. T\u00eb kapur nga interesat, nga pushtetet, nga heshtja dhe nga mosnd\u00ebshkimi; sesa e hapur ndaj mendimit, kritik\u00ebs apo ndryshimit. Pretendohet dhe trumbetohet me te madhe sidomos nga klasa politike dhe qen\u00ebsia tifoz dhe militant i partis\u00eb se shoq\u00ebria Shqiptare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri tej demokratike dhe e hapur. Kjo p\u00ebrs\u00ebritet n\u00eb diskursin zyrtar, n\u00eb raportet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe n\u00eb konferencat me flamuj shum\u00ebngjyr\u00ebsh. Por n\u00eb realitetin e p\u00ebrditsh\u00ebm, ndiejm\u00eb se jemi m\u00eb shum\u00eb e kapur sesa e hapur. Dhe ky nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb loj\u00eb fjal\u00ebsh. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb diagnoz\u00eb e mir\u00ebfillt\u00eb e k\u00ebsaj s\u00ebmundje t\u00eb madhe, jo thjesht nj\u00eb konstatim.<br \/>\nKapja nuk \u00ebsht\u00eb thjesht kapja e shtetit, si\u00e7 e p\u00ebrkufizojn\u00eb termat akademik\u00eb apo raportet e BE-s\u00eb. Kapja ka zbritur n\u00eb \u00e7do kapilar t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb, n\u00eb shtresat m\u00eb t\u00eb imta t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb: n\u00eb arsim, ku diploma z\u00ebvend\u00ebson dijen; n\u00eb administrat\u00eb, ku partia z\u00ebvend\u00ebson merit\u00ebn; n\u00eb media, ku reklama z\u00ebvend\u00ebson t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn; n\u00eb drejt\u00ebsi, ku dosjet z\u00ebvend\u00ebsojn\u00eb mos ekzistenc\u00ebn e saj, ku padrejt\u00ebsia predikohet si drejt\u00ebsin\u00eb. E kapur \u00ebsht\u00eb edhe nd\u00ebrgjegjja jon\u00eb, q\u00eb shpesh hesht kur duhet t\u00eb flas\u00eb, apo relativizon t\u00eb keqen si \u201cm\u00eb e vogla e mundshme\u201d.<br \/>\nShoq\u00ebria jon\u00eb \u00ebsht\u00eb e hapur vet\u00ebm p\u00ebr fasad\u00eb: kemi kufij t\u00eb hapur, rrjete sociale, standarde t\u00eb eksportuara nga Brukseli. Por \u00e7far\u00eb kuptimi ka hapja n\u00ebse fjala e lir\u00eb prodhon vet\u00ebm zhurm\u00eb, jo reflektim? N\u00ebse pluralizmi partiak mbijeton pa pluraliz\u00ebm mendimi? N\u00ebse konkurrenca \u00ebsht\u00eb formale, por rezultati i saj i parap\u00ebrcaktuar nga pazaret, listat e mbyllura apo servilizmi?<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, fjala \u201cdemokraci\u201d po shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb mark\u00eb bosh q\u00eb na shitet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb disat\u00eb, nd\u00ebrsa realiteti \u00ebsht\u00eb i zhveshur nga p\u00ebrmbajtja e saj thelb\u00ebsore: pjes\u00ebmarrja, ndarja e pushteteve, llogaridh\u00ebnia, shpresa.<br \/>\nN\u00ebse nuk b\u00ebjm\u00eb dot as nj\u00eb debat t\u00eb ndersh\u00ebm p\u00ebr problemet e vetes, si do t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme kolektive me kuptim? Demokracia nuk \u00ebsht\u00eb dekor, por kultur\u00eb. Ajo nuk matet me zgjedhjet q\u00eb b\u00ebjm\u00eb \u00e7do kat\u00ebr vjet, por me zgjedhjet q\u00eb nuk guxojm\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb \u00e7do dit\u00eb: t\u00eb refuzojm\u00eb n\u00ebnshtrimin, t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb transparenc\u00eb, t\u00eb mbrojm\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar pa frik\u00eb.<br \/>\nNuk mund t\u00eb jemi \u201ct\u00eb hapur p\u00ebr bot\u00ebn\u201d dhe t\u00eb mbyllur p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn ton\u00eb. Prandaj, po, jemi nj\u00eb shoq\u00ebri demokratike n\u00eb let\u00ebr; por n\u00eb frym\u00eb, jemi ende t\u00eb kapur nga hija e t\u00eb shkuar\u00ebs, nga pazari i t\u00eb tashmes dhe nga frika e t\u00eb ardhmes.<br \/>\nP\u00ebr ta ndryshuar k\u00ebt\u00eb, duhet guxim qytetar, mendje t\u00eb lira dhe fjal\u00eb q\u00eb nuk i n\u00ebnshtrohen frik\u00ebs apo korrupsionit t\u00eb arsyes. Ndryshe, do t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb i ngjan nj\u00eb dere t\u00eb hapur, por me zinxhir t\u00eb paduksh\u00ebm n\u00eb pranga.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Fejzo Sunashi &#8220;Thuhet dhe pretendohet me te madhe se jemi nj\u00eb shoq\u00ebri demokratike dhe e hapur, por n\u00eb thelb dhe ne realitet jemi m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri e kapur\u201d. T\u00eb kapur nga interesat, nga pushtetet, nga heshtja dhe nga mosnd\u00ebshkimi; sesa e hapur ndaj mendimit, kritik\u00ebs apo ndryshimit. Pretendohet dhe trumbetohet me te madhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":87273,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34865,6332],"tags":[36607,36606],"class_list":{"0":"post-88285","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-analiza","8":"category-te-fundit","9":"tag-nga-e-hapur-ne-te-kapur","10":"tag-shoqeria-jone"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88285"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88286,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88285\/revisions\/88286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/87273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}