{"id":64755,"date":"2023-09-05T17:52:47","date_gmt":"2023-09-05T15:52:47","guid":{"rendered":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=64755"},"modified":"2023-09-05T17:53:04","modified_gmt":"2023-09-05T15:53:04","slug":"pensionistet-shqiptare-rrezikojne-varferi-ekstreme-ja-shifrat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=64755","title":{"rendered":"Pensionist\u00ebt shqiptar\u00eb rrezikojn\u00eb varf\u00ebri ekstreme, ja shifrat&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Pensionist\u00ebt, q\u00eb nuk p\u00ebrmbushin vitet e pun\u00ebs dhe nuk arrijn\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nj\u00eb pension t\u00eb plot\u00eb pleq\u00ebrie, po rriten me shpejt\u00ebsi.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat zyrtare nga Instituti i Sigurimeve Shoq\u00ebrore tregojn\u00eb se, n\u00eb vitin 2022 pensionist\u00ebt me pages\u00eb t\u00eb pjesshme p\u00ebrb\u00ebn\u00eb 48% t\u00eb totalit t\u00eb personave q\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb pension pleq\u00ebrie nga 45% me 2021.<\/p>\n<p>M\u00eb 2022 n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin num\u00ebroheshin 481,420 p\u00ebrfitues t\u00eb pensionit t\u00eb pleq\u00ebris\u00eb nga t\u00eb cil\u00ebt 231,734 mor\u00ebn pagesa t\u00eb pjesshme.<\/p>\n<p>Numri i total i pensioneve t\u00eb pleq\u00ebris\u00eb n\u00eb vitin 2022 p\u00ebsoi rritje vjetore me 4.6%, por ato me pensione t\u00eb pjesshme u shtuan me 12%. Rritja m\u00eb shpejt\u00ebsi e p\u00ebrfituesve me pension t\u00eb pjessh\u00ebm tregon se mosha e tret\u00eb rrezikon varf\u00ebrin\u00eb e ekstreme, teksa inflacioni ka qen\u00eb i lart\u00eb dy vitet e fundit.<\/p>\n<div class=\"insertion-box\">\n<div class=\"\">\n<div id=\"t64f74e3e3de26\" data-p=\"100\">Skema e sigurimeve shoq\u00ebrore lejon q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb personat t\u00eb cil\u00ebt nuk i kan\u00eb plot\u00ebsuar vitet e nevojshme t\u00eb pun\u00ebs sipas ligjit, t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb pension t\u00eb pjessh\u00ebm t\u00eb pleq\u00ebris\u00eb. \u00c7ka do t\u00eb thot\u00eb se ata do t\u00eb marrin pensionin p\u00ebr aq vite pune sa kan\u00eb investuar n\u00eb skem\u00eb, por jo m\u00eb pak se 15 vite gjithsej.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Personat q\u00eb kan\u00eb periudha sigurimi, kan\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e p\u00ebrfitimit t\u00eb pensionit t\u00eb pjessh\u00ebm t\u00eb pleq\u00ebris\u00eb kur plot\u00ebsojn\u00eb mosh\u00ebn 65 vje\u00e7 p\u00ebr burrat dhe 60 vje\u00e7 p\u00ebr grat\u00eb. Sipas ligjit p\u00ebr Sigurimet Shoq\u00ebrore ata duhet t\u00eb ken\u00eb jo m\u00eb pak se 15 vjet periudha sigurimi dhe jo m\u00eb shum\u00eb se 35 vjet periudha sigurimi dhe T\u00eb jen\u00eb t\u00ebrhequr nga veprimtaria ekonomike.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb rritja e pensionist\u00ebve me pages\u00eb t\u00eb pjesshme ka leht\u00ebsuar skem\u00ebn publike t\u00eb pensioneve nga rritja e shpenzimeve, por nga ana tjet\u00ebr po krijohet nj\u00eb problem i madh social me q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb financiare t\u00eb mosh\u00ebs s\u00eb tret\u00eb.<\/p>\n<p>Problematikat e tranzicionit dhe informaliteti i lart\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs po b\u00ebn q\u00eb pensionet e reja t\u00eb dalin n\u00eb vlera m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, vit pas viti.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt shpjegojn\u00eb se nj\u00eb mas\u00eb e madhe e pensionist\u00ebve q\u00eb hyjn\u00eb rishtas n\u00eb skem\u00eb kan\u00eb punuar n\u00eb t\u00eb zez\u00eb dhe nuk plot\u00ebsojn\u00eb kushtet p\u00ebr pension t\u00eb plot\u00eb. K\u00ebt\u00eb ecuri e tregon edhe mosha mesatare e viteve t\u00eb pun\u00ebs p\u00ebr pensionist\u00eb q\u00eb dalin rishtas.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt pohojn\u00eb se pensionet e reja kan\u00eb nisur t\u00eb reflektojn\u00eb problematik\u00ebn e tranzicionit, sidomos pun\u00ebs n\u00eb t\u00eb zez\u00eb. Personat, q\u00eb kan\u00eb paguar sigurime n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb rregullt dhe plot\u00ebsojn\u00eb kriteret, do t\u00eb ken\u00eb t\u00eb ardhura m\u00eb t\u00eb larta, se me ligjin e vjet\u00ebr q\u00eb zbatohej para vitit 2014. Por, personat q\u00eb nuk kan\u00eb paguar kontribute, duket se do t\u00eb vuajn\u00eb pasojat gjat\u00eb pensionimit, pasi pagesat me reform\u00ebn e re t\u00eb pensioneve, q\u00eb nisi t\u00eb zbatohet pas vitit 2014, b\u00ebhen n\u00eb baz\u00eb t\u00eb kontributeve.<\/p>\n<p>Masa e pensioneve n\u00eb vendin ton\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00ebn kufirin relativ t\u00eb varf\u00ebris\u00eb me 6.7 USD n\u00eb dit\u00eb rreth 201 USD n\u00eb muaj.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2022 pensioni mesatar n\u00eb qytet ishte 180 USD n\u00eb muaj ose 90 p\u00ebr qind e kufirit t\u00eb varf\u00ebris\u00eb, nd\u00ebrsa pensioni mesatar n\u00eb fshat ishte 105 USD n\u00eb muaj ose 52 % e kufirit t\u00eb varf\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas p\u00ebrcaktimeve t\u00eb INSTAT, q\u00eb bazohen n\u00eb metodologji nd\u00ebrkomb\u00ebtare, nj\u00eb pensionist konsiderohet i varf\u00ebr, n\u00ebse pagesa mujore \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak se gjysma e pag\u00ebs mesatare n\u00eb shkall\u00eb vendi. Vitin e kaluar me 2022 pensioni mesatar n\u00eb qytet arriti sa 44.4 p\u00ebr qind e pag\u00ebs mesatare neto.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pensionist\u00ebt, q\u00eb nuk p\u00ebrmbushin vitet e pun\u00ebs dhe nuk arrijn\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nj\u00eb pension t\u00eb plot\u00eb pleq\u00ebrie, po rriten me shpejt\u00ebsi. T\u00eb dh\u00ebnat zyrtare nga Instituti i Sigurimeve Shoq\u00ebrore tregojn\u00eb se, n\u00eb vitin 2022 pensionist\u00ebt me pages\u00eb t\u00eb pjesshme p\u00ebrb\u00ebn\u00eb 48% t\u00eb totalit t\u00eb personave q\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb pension pleq\u00ebrie nga 45% me 2021. M\u00eb 2022 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":44774,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6327,6332],"tags":[22464,26106],"class_list":{"0":"post-64755","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ekonomi","8":"category-te-fundit","9":"tag-ja-shifrat","10":"tag-pensionistet-shqiptare-rrezikojne-varferi-ekstreme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64755\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}