{"id":54148,"date":"2022-12-19T16:54:32","date_gmt":"2022-12-19T15:54:32","guid":{"rendered":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=54148"},"modified":"2022-12-19T16:54:32","modified_gmt":"2022-12-19T15:54:32","slug":"parashikimi-i-superkompjuterit-toka-mund-te-perballet-me-zhdukje-masive-deri-ne-vitin-2100-si-dhe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=54148","title":{"rendered":"Parashikimi i Superkompjuterit: Toka mund t\u00eb p\u00ebrballet me zhdukje masive deri n\u00eb vitin 2100, si dhe&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb superkompjuter ka parashikuar se m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb e kat\u00ebrta e kafsh\u00ebve dhe bim\u00ebve do t\u00eb zhduken deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit.<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrdorur modelimin shkencor t\u00eb krijuar nga superkompjuteri, shkenc\u00ebtar\u00ebt ndan\u00eb parashikimin e friksh\u00ebm se 10 p\u00ebr qind e bim\u00ebve dhe kafsh\u00ebve do t\u00eb zhduken deri n\u00eb vitin 2050, nd\u00ebrsa 27 p\u00ebr qind do t\u00eb zhduken deri n\u00eb vitin 2100.<\/p>\n<p>Modeli sugjeron q\u00eb foshnjat e lindura sot mund t\u00eb jen\u00eb brezi i fundit q\u00eb ka par\u00eb kafsh\u00eb t\u00eb shumta, duke p\u00ebrfshir\u00eb elefant\u00ebt ose koalat.<\/p>\n<p>Studiuesit kan\u00eb pohuar se Toka mund t\u00eb p\u00ebrballet me &#8216;zhdukjen e saj t\u00eb gjasht\u00eb masive&#8217; e cila po nxitet nga faktor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, duke p\u00ebrfshir\u00eb ndryshimet klimatike dhe ndryshimet n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si p\u00ebrdoret toka.<\/p>\n<p>Ekipi tha gjithashtu se modelet e m\u00ebparshme t\u00eb zhdukjes nuk jan\u00eb aq t\u00eb sakta sa nuk marrin parasysh &#8216;bashk\u00eb-zhdukjet&#8217; &#8211; kur nj\u00eb specie zhduket sepse nj\u00eb specie q\u00eb i nevojitet p\u00ebr mbijetes\u00eb zhduket, si nj\u00eb lloj efekti domino.<\/p>\n<p>Autori i studimit, profesor Corey Bradshaw i Universitetit Flinders, shpjegoi: \u201cMendoni p\u00ebr nj\u00eb specie grabitqare q\u00eb humbet pren\u00eb e saj nga ndryshimet klimatike. Por pa asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb, edhe grabitqari i tij do t\u00eb zhduket. Ose, imagjinoni nj\u00eb parazit q\u00eb humbet bujt\u00ebsin e tij p\u00ebr shkak t\u00eb shpyll\u00ebzimit, ose nj\u00eb bim\u00eb me lule q\u00eb humbet pjalmuesit e saj sepse \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb ngroht\u00eb. \u00c7do specie varet nga t\u00eb tjer\u00ebt n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre.&#8221;<\/p>\n<p>P\u00ebr studimin, studiuesit p\u00ebrdor\u00ebn nj\u00eb nga superkompjuter\u00ebt m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr t\u00eb krijuar &#8216;Tokat sintetike&#8217;, t\u00eb cilat i mbush\u00ebn me specie virtuale dhe mij\u00ebra &#8216;rrjeta ushqimore&#8217;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb superkompjuter ka parashikuar se m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb e kat\u00ebrta e kafsh\u00ebve dhe bim\u00ebve do t\u00eb zhduken deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit. Duke p\u00ebrdorur modelimin shkencor t\u00eb krijuar nga superkompjuteri, shkenc\u00ebtar\u00ebt ndan\u00eb parashikimin e friksh\u00ebm se 10 p\u00ebr qind e bim\u00ebve dhe kafsh\u00ebve do t\u00eb zhduken deri n\u00eb vitin 2050, nd\u00ebrsa 27 p\u00ebr qind [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":54149,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,7664,6332],"tags":[21071,21072],"class_list":{"0":"post-54148","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-bota","9":"category-te-fundit","10":"tag-parashikimi-i-superkompjuterit-toka-mund-te-perballet-me-zhdukje-masive-deri-ne-vitin-2100","11":"tag-si-dhe"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54148\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}