{"id":48464,"date":"2022-07-17T10:35:14","date_gmt":"2022-07-17T08:35:14","guid":{"rendered":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=48464"},"modified":"2022-07-17T10:35:14","modified_gmt":"2022-07-17T08:35:14","slug":"ikin-shqiptaret-vijne-te-punojne-te-huajt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=48464","title":{"rendered":"Ikin shqiptar\u00ebt, vijn\u00eb t\u00eb punojn\u00eb t\u00eb huajt"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb duzin\u00eb njer\u00ebzish po q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb oborrin e Qendr\u00ebs Spitalore Universitare \u201cN\u00ebn\u00eb Tereza\u201d, n\u00eb pritje t\u00eb mjekut i cili do t\u00eb dal\u00eb t\u00eb njoftoj\u00eb mbi sh\u00ebndetin e pacient\u00ebve aktual\u00eb. COVID-i nuk na la vet\u00ebm pasoja sh\u00ebndet\u00ebsore, por edhe formale si vendosja e rregullave strikte p\u00ebr hyrje-daljet n\u00eb pavijonin e kardiologjis\u00eb.<\/p>\n<p>Teksa mjeku del t\u00eb njoftoj\u00eb, nj\u00eb mesoburr\u00eb me tipare karakteristike me shqiptar\u00ebt tipik\u00eb, e folura e tij \u201ce tradhton\u201d. Nj\u00eb shqipe e k\u00ebndshme, pak nga letrarja, pak nga geg\u00ebrishtja e Shijakut, zon\u00eb nga e cila \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebshortja.<\/p>\n<p>Emini, nj\u00eb sirian prej disa vitesh i cili jeton n\u00eb Shqip\u00ebri, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr mjek\u00ebt m\u00eb t\u00eb respektuar n\u00eb Tiran\u00eb. Dhe jo i vetmi n\u00eb fakt, n\u00eb trup\u00ebn mjek\u00ebsore t\u00eb huaj q\u00eb institucione t\u00eb ndryshme, shtet\u00ebrore ose private, kan\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Paradoks me ikjen e vet\u00eb mjek\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb shtete t\u00eb tjera si Gjermani a gjetk\u00eb!<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr mjek, ndryshe nga Emini, kujdeset p\u00ebr miqt\u00eb tan\u00eb me kat\u00ebr putra, dhe jeton e punon prej nj\u00eb dekade n\u00eb Tiran\u00eb. Emre Aslan nga Turqia, thot\u00eb se ka shum\u00eb gj\u00ebra q\u00eb e lidhin me jet\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri: puna, dashuria, natyra; ndaj, ndon\u00ebse ende s\u2019ka marr\u00eb n\u00ebnshtet\u00ebsin\u00eb shqiptare, nuk mendon t\u00eb largohet nga k\u00ebtu.<\/p>\n<p>Nj\u00eb grup t\u00eb rinjsh, n\u00eb zon\u00ebn e Rrug\u00ebs s\u00eb Kavaj\u00ebs n\u00eb kryeqytet, disa prej t\u00eb cil\u00ebve mbanin n\u00eb kok\u00eb nj\u00eb kapele, tip \u00e7allm\u00eb, tiparet fizike t\u00eb t\u00eb cil\u00ebve dallonin nga ato autoktone shqiptare. I p\u00ebrsh\u00ebndes dhe Rashidi, nj\u00eb djal\u00eb rreth t\u00eb nj\u00ebzetepesave, m\u00eb kthen p\u00ebrsh\u00ebndetjen me nj\u00eb nivel anglishteje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se sa shok\u00ebt.<\/p>\n<p>Indian\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb, kujt mund t\u2019ia merrte mendja? Kishin n\u00ebnshkruar kontrata s\u00eb fundmi me nj\u00eb firm\u00eb t\u00eb sektorit t\u00eb teknologjis\u00eb s\u00eb informacionit dhe jeta n\u00eb Shqip\u00ebri i dukej \u2026interesante! Fjal\u00ebpak\u00eb, si\u00e7 duket, preferonin m\u00eb shum\u00eb kompjuterin se sa komunikimin.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Manuela, nj\u00eb vajz\u00eb elegante, si\u00e7 nj\u00eb italiane mund t\u00eb jet\u00eb, e pun\u00ebsuar prej shum\u00eb vitesh n\u00eb sektorin e call center n\u00eb Tiran\u00eb, pohoi se \u201cvet\u00ebm pandemia arriti t\u00eb m\u00eb ndaj\u00eb nga Shqip\u00ebria\u201d.<\/p>\n<p>P\u00ebr Grant Van Cleve m\u00eb fol\u00ebn disa miq t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, me superlativa, se si nj\u00eb amerikan ka jetuar 18 vitet e fundit, m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb Shqip\u00ebri dhe ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kontribut t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm n\u00eb mb\u00ebshtetjen e startup nga t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Grant-i, i ardhur nga \u201ctoka e premtuar\u201d, ku shumica e shqiptar\u00ebve do t\u00eb donin t\u00eb ishin, thot\u00eb: \u201cT\u00eb rinjt\u00eb shqiptar\u00eb nuk e din\u00eb se \u00e7far\u00eb kan\u00eb k\u00ebtu sepse \u2018bari duket m\u00eb i gjelb\u00ebr n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb gardhit\u2019\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb rrug\u00ebt e kryeqytetit mund t\u00eb rastisim shum\u00eb t\u00eb huaj apo t\u00eb prezantohemi n\u00eb nj\u00eb sektor a tjet\u00ebr p\u00ebr hir t\u00eb pun\u00ebs, sepse jo m\u00eb pak se, 13.6 mij\u00eb shtetas t\u00eb huaj kan\u00eb leje q\u00ebndrimi n\u00eb vendin ton\u00eb. U referohemi t\u00eb dh\u00ebnave m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb b\u00ebra publike nga INSTAT p\u00ebr vitin 2020, pasi Policia e Shtetit na b\u00ebn t\u00eb ditur se ende s\u2019jan\u00eb p\u00ebrpunuar t\u00eb dh\u00ebnat e vitit t\u00eb shkuar.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb niveli i emigracionit po arrin majat n\u00eb dekad\u00ebn e fundit, shum\u00eb t\u00eb huaj kan\u00eb gjetur \u201cparajs\u00ebn e jet\u00ebs e pun\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d, disa me kontrata pune, disa si investitor\u00eb apo menaxher\u00eb biznesesh dhe nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb, edhe si \u201cnomad\u00eb dixhital\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Fatos \u00c7erenishti, drejtues i FAFA Group, ndan shqet\u00ebsimin e tij p\u00ebr gjetjen e krahut t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb sektorin e turizmit, n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb q\u00eb sfidat jan\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr rikthimin n\u00eb nivelet parapandemis\u00eb. \u201cKemi k\u00ebrkuar nga vendet e tjera, edhe Kosova ose m\u00eb larg, sepse nuk po gjejm\u00eb m\u00eb t\u00eb rinj shqiptar\u00eb\u201d, \u2013 pohon z. \u00c7erenishti.<\/p>\n<p>INSTAT raportoi se numri i emigrant\u00ebve n\u00eb vitin 2021 ishte 42.048 persona.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr tendenc\u00eb n\u00eb rritje \u00ebsht\u00eb ai i konceptit \u201cnomad\u00eb dixhital\u00eb\u201d, p\u00ebr t\u00eb cilin qeveria ka parashikuar pika t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb \u201cAxhend\u00ebn dixhitale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb planit t\u00eb veprimit 2022 \u2013 2026\u201d. K\u00ebsaj kategorie po i jepet fokus tani, thuajse n\u00eb nj\u00eb gar\u00eb rajonale, ku Kroacia e Greqia ka b\u00ebr\u00eb disa hapa para. Plani i veprimit p\u00ebrfshin:<\/p>\n<p>-Projekti i rezidenc\u00ebs mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb hap i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u00ebrheqjen e nomad\u00ebve dixhital\u00eb n\u00eb vendin ton\u00eb bashk\u00eb me shum\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb tjera q\u00eb vendi ofron si aplikimi n\u00eb internet p\u00ebr viza, viza e paguar dhe e l\u00ebshuar online, platforma e-albania, faqe web-i p\u00ebr turizmin, sistemi i transportit, qendrat dixhitale dhe hap\u00ebsirat e bashk\u00ebpunimit, lidhja dhe shpejt\u00ebsia e internetit n\u00eb telefon, kostoja telefonike, prania e mediave sociale, 5G q\u00eb vjen s\u00eb shpejti<\/p>\n<p>Ekspert\u00eb t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb teknologjis\u00eb shprehen se Shqip\u00ebria, ka mund\u00ebsit\u00eb t\u00eb shnd\u00ebrrohet t\u00ebrheq\u00ebse p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kategori, por duhet shum\u00eb pun\u00eb!<\/p>\n<p>Nomad\u00ebt dixhital\u00eb<br \/>\nNj\u00eb tjet\u00ebr tendenc\u00eb n\u00eb rritje \u00ebsht\u00eb ai i konceptit \u201cnomad\u00eb dixhital\u00eb\u201d, p\u00ebr t\u00eb cilin qeveria ka parashikuar pika t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb \u201cAxhend\u00ebn dixhitale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb planit t\u00eb veprimit 2022 \u2013 2026\u201d. K\u00ebsaj kategorie po i jepet fokus tani, thuajse n\u00eb nj\u00eb gar\u00eb rajonale, ku Kroacia e Greqia ka b\u00ebr\u00eb disa hapa para<\/p>\n<p><em>Statistikat<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb vitit 2020, numri i t\u00eb huajve me leje q\u00ebndrimi n\u00eb Shqip\u00ebri rezultoi 13.609 banor\u00eb, duke sh\u00ebnuar rritje me 0,8%, krahasuar me 2019-n.<\/p>\n<p>Numri i t\u00eb huajve rezident\u00eb n\u00eb 2020 dominohet nga meshkujt me 64,0% kundrejt femrave me 36,0%. Numri i aplikimeve p\u00ebr leje q\u00ebndrimi n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb vitin 2020 ishte 7.661, duke sh\u00ebnuar r\u00ebnie me 7,0%, krahasuar me vitin 2019.<\/p>\n<p>T\u00eb huajt rezident\u00eb me origjin\u00eb nga Irani \u2013 2.610, Italia, 2.067 dhe Turqia, 1.597, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb numrin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb t\u00eb huajve me leje q\u00ebndrimi n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb 2020-n.<\/p>\n<p>T\u00eb huajt me origjin\u00eb nga Europa, n\u00eb vitin 2020 rezultojn\u00eb 7.724 banor\u00eb dhe p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 56,8% t\u00eb t\u00eb huajve gjithsej kundrejt 66,4% q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin n\u00eb 2019-n.<\/p>\n<p>Pun\u00ebsimi \u00ebsht\u00eb arsyeja kryesore e lejeve t\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb t\u00eb huajve n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb 2020-n, me 47,5%. N\u00eb vitin 2020 jan\u00eb evidentuar 18.835 t\u00eb huaj t\u00eb parregullt n\u00eb territorin e vendit, ku pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb tyre prej 55,9% e z\u00ebn\u00eb t\u00eb huajt me origjin\u00eb nga Iraku dhe Siria.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb 2020-s, numri i t\u00eb huajve rezident\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga 8.676 meshkuj dhe 4.933 femra. Meshkujt z\u00ebn\u00eb 63,8% n\u00eb numrin e t\u00eb huajve me leje q\u00ebndrimi n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Numri i aplikimeve p\u00ebr leje q\u00ebndrimi n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb vitin 2020 \u00ebsht\u00eb 7.661, duke sh\u00ebnuar r\u00ebnie me 7,0%, krahasuar me vitin 2019. Aplikimet sipas vendit t\u00eb origjin\u00ebs nga Irani dhe Italia p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 44,9% t\u00eb aplikimeve gjithsej, n\u00eb 2020-n.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2020, t\u00eb huajt rezident\u00eb p\u00ebr arsye pun\u00ebsimi z\u00ebn\u00eb 47,5% t\u00eb t\u00eb huajve gjithsej, ndjekur nga arsyet p\u00ebr bashkim familjar me 24,5%, arsyet p\u00ebr q\u00ebllime humanitare me 19,7%, arsyet p\u00ebr studime 2,0% dhe arsye t\u00eb tjera me 6,3%.<\/p>\n<p>Te t\u00eb huajt rezident\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri me origjin\u00eb nga Italia, p\u00ebrve\u00e7 arsyes p\u00ebr pun\u00ebsim (68,9%) vihet re edhe nj\u00eb dominim i arsyes p\u00ebr bashkim familjar (18,3%).<\/p>\n<p>Tek arsyet e t\u00eb huajve me origjin\u00eb nga Turqia kryesojn\u00eb pun\u00ebsimi (65,2%) dhe bashkimi familjar (32,3%).<\/p>\n<p>Tek arsyet e personave me origjin\u00eb nga Kosova kryesojn\u00eb bashkimi familjar (41,7%). Tek t\u00eb huajt me origjin\u00eb nga SHBA dhe Kina kryesisht dominojn\u00eb arsyet p\u00ebr pun\u00ebsim (p\u00ebrkat\u00ebsisht me 67,5% dhe 81,9%). Te t\u00eb huajt me origjin\u00eb nga Irani kryesisht dominon arsyeja humanitare p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb leje q\u00ebndrimi n\u00eb Shqip\u00ebri (98,8%).<\/p>\n<p>Drafti, Shqip\u00ebria synon t\u00eb b\u00ebhet t\u00ebrheq\u00ebse p\u00ebr \u201cnomad\u00ebt dixhital\u00eb\u201d<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria k\u00ebrkon q\u00eb t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb destinacion t\u00ebrheq\u00ebs p\u00ebr nomad\u00ebt dixhital\u00eb. K\u00ebta t\u00eb fundit jan\u00eb individ\u00eb t\u00eb angazhuar kryesisht me nj\u00eb pun\u00eb online, \u00e7ka u lejon atyre q\u00eb ta kryejn\u00eb at\u00eb nga \u00e7do vend i bot\u00ebs dhe q\u00ebndrimi i tyre nuk \u00ebsht\u00eb afatgjat\u00eb nga nj\u00ebri vend n\u00eb tjetrin.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb dokument t\u00eb miratuar nga qeveria, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb strategjia nd\u00ebrsektoriale \u201cAxhenda dixhitale e Shqip\u00ebris\u00eb\u201d dhe t\u00eb planit t\u00eb veprimit 2022 \u2013 2026 bie n\u00eb sy pik\u00ebrisht edhe nj\u00eb pik\u00eb q\u00eb lidhet me nomad\u00ebt dixhital\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cZgjerimi i rrjetit dixhital dhe fizik dhe fuqizimi i bizneseve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi n\u00eb dit\u00ebt e sotme p\u00ebr vendin ton\u00eb, sepse sip\u00ebrmarr\u00ebsit, pronar\u00ebt e bizneseve dhe profesionist\u00ebt e pavarur nga e gjith\u00eb bota kan\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb ofruar dhe ne shpresojm\u00eb q\u00eb thjesht\u00ebzimi i procesit p\u00ebr t\u2019u bashkuar me rezidenc\u00ebn elektronike (e-rezidenca) do t\u00eb inkurajoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb prej tyre q\u00eb t\u00eb na zgjedhin ne p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb rritjen e kompanive t\u00eb tyre\u201d, \u2013 thuhet n\u00eb strategji.<\/p>\n<p>I nj\u00ebjti dokument n\u00ebnvizon se projekti i rezidenc\u00ebs mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb hap i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u00ebrheqjen e nomad\u00ebve dixhital\u00eb n\u00eb vendin ton\u00eb, bashk\u00eb me shum\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb tjera q\u00eb vendi ofron si aplikimi n\u00eb internet p\u00ebr viza, viza e paguar dhe e l\u00ebshuar online, platforma e-albania, faqe web-i p\u00ebr turizmin, sistemi i transportit, hubet dixhital\u00eb dhe hap\u00ebsirat e bashk\u00ebpunimit, lidhja dhe shpejt\u00ebsia e internetit n\u00eb telefon, kostoja telefonike, prania e mediave sociale, 5G q\u00eb vjen s\u00eb shpejti etj.<\/p>\n<p>\u201cStili i jetes\u00ebs s\u00eb nomadit dixhital ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me lirin\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjedhur stilin e jetes\u00ebs dhe vendndodhjen e tij. Interneti na ka ofruar nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u2019i siguruar sh\u00ebrbimet online dhe t\u00eb jemi t\u00eb pavarur nga vendndodhja.<\/p>\n<p>Krijimi i nj\u00eb kompanie si nj\u00eb nomad dixhital \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fillim mjaft sfidues \u2013 krijimi dhe drejtimi i kompanis\u00eb me ndihm\u00ebn e mund\u00ebsia m\u00eb e mir\u00eb q\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb kompani p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb plot\u00ebsisht e pavarur nga vendndodhja. Rastet e p\u00ebrdorimit n\u00eb vende t\u00eb ndryshme tregojn\u00eb se nomad\u00ebt dixhital\u00eb shpesh preferojn\u00eb vendbanime jasht\u00eb zonave urbane.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto raste, nj\u00eb nga \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb ata p\u00ebrballen \u00ebsht\u00eb lidhja me internetin, duke qen\u00eb se k\u00ebrkojn\u00eb internet t\u00eb shpejt\u00eb e t\u00eb besuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb drejtuar bizneset e tyre.<\/p>\n<p>Gjithashtu nj\u00eb problem tjet\u00ebr p\u00ebr ta \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsimi i sh\u00ebrbimeve t\u00eb besueshme t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor. K\u00ebtu, thelbi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorimi i zgjidhjeve remote t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor (n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn BE po fokusohet shum\u00eb)\u201d, \u2013 n\u00ebnvizon strategjia.<\/p>\n<p><strong>Burimi: &#8216;Monitor&#8217;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb duzin\u00eb njer\u00ebzish po q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb oborrin e Qendr\u00ebs Spitalore Universitare \u201cN\u00ebn\u00eb Tereza\u201d, n\u00eb pritje t\u00eb mjekut i cili do t\u00eb dal\u00eb t\u00eb njoftoj\u00eb mbi sh\u00ebndetin e pacient\u00ebve aktual\u00eb. COVID-i nuk na la vet\u00ebm pasoja sh\u00ebndet\u00ebsore, por edhe formale si vendosja e rregullave strikte p\u00ebr hyrje-daljet n\u00eb pavijonin e kardiologjis\u00eb. Teksa mjeku del t\u00eb njoftoj\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":46163,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6327,6332],"tags":[],"class_list":{"0":"post-48464","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ekonomi","8":"category-te-fundit"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48464"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48464\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/46163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}