{"id":100827,"date":"2026-08-14T12:56:24","date_gmt":"2026-08-14T10:56:24","guid":{"rendered":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=100827"},"modified":"2026-08-14T12:56:24","modified_gmt":"2026-08-14T10:56:24","slug":"dramatike-ne-51-bashki-numri-i-te-moshuarve-tejkalon-numrin-e-femijeve-ja-ne-cilat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jugulajm.net\/?p=100827","title":{"rendered":"Dramatike, n\u00eb 51 bashki numri i t\u00eb moshuarve tejkalon numrin e f\u00ebmij\u00ebve, ja n\u00eb cilat&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Dokumentet mbi t\u00eb cilat mb\u00ebshtetet reforma e re territoriale e propozuar nga mazhoranca ofrojn\u00eb nj\u00eb fotografi t\u00eb polarizimit demografik t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, se si emigracioni dhe l\u00ebvizjet e brendshme kan\u00eb zbrazur qytetet e vogla dhe zonat rurale dhe popullsia \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb pak qendra urbane.<\/p>\n<p>\u201cReforma Administrativo-Territoriale 2.0\u201d, dokumenti i hartuar nga ekspert\u00ebt e PS-s\u00eb n\u00eb Komisionin e Posa\u00e7\u00ebm Parlamentar, identifikon nj\u00eb grup nj\u00ebsish vendore q\u00eb shfaqin dob\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura n\u00eb funksionalitet, ekonomi, demografi dhe financa p\u00ebr t\u00eb justifikuar nevoj\u00ebn e rikonfigurimit t\u00eb hart\u00eb s\u00eb ndarjes territoriale.<\/p>\n<p>Analiza bazohet mbi tre indekse q\u00eb tregojn\u00eb nj\u00eb tablo thell\u00ebsisht t\u00eb polarizuar demografike, ekonomike dhe funksionale t\u00eb bashkive, ku n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb jan\u00eb disa qendra urbane ku p\u00ebrqendrohet jo vet\u00ebm popullsia, por ka dhe zhvillim ekonomik, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb periferia, sidomos verilindja, juglindja dhe zonat malore, t\u00eb cilat vuajn\u00eb nj\u00eb rreth vicioz tkurrje dhe plakje t\u00eb popullsis\u00eb, ekonomi mbijetese me pak vende pune formale dhe buxhete bashkiake q\u00eb mbijetojn\u00eb vet\u00ebm nga qeveria qendrore, duke i p\u00ebrdorur fondet vet\u00ebm p\u00ebr pagat e administrat\u00ebs vendore.<\/p>\n<p>Indeksi i Mas\u00ebs Urbane (IMU), nj\u00eb nga tre dokumentet analitike mbi t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb bazuar propozimi i hart\u00ebs s\u00eb re me 46 bashki, duke shkrir\u00eb 15 nj\u00ebsi vendore me bashkit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha brenda qarkut, dokumenton transformimin territorial t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb pas viteve \u201990, me m\u00eb pak qendra q\u00eb rriten dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb bashki q\u00eb humbasin banor\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e p\u00ebrpunuara nxjerrin n\u00eb pah nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb tre realitete: nj\u00eb grup shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl bashkish q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb t\u00ebrheqin popullsi dhe aktivitet ekonomik, nj\u00eb grup bashkish me potencial t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebm dhe nj\u00eb shumic\u00eb territori q\u00eb po humbet mas\u00ebn kritike t\u00eb popullsis\u00eb.<\/p>\n<p>Analiza \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar mbi t\u00eb dh\u00ebnat e Censusit 2023 dhe, e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb raportin teknik q\u00eb shoq\u00ebron reform\u00ebn, sugjeron se vendi po p\u00ebrjeton nj\u00eb p\u00ebrqendrim t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb pak qendra urbane, nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr e territorit po humbet banor\u00eb, funksione dhe kapacitete zhvillimi.<\/p>\n<p>Rezultatet e indeksit tregojn\u00eb se vet\u00ebm 13 bashki klasifikohen me nivel t\u00eb lart\u00eb t\u00eb mas\u00ebs urbane, por n\u00eb to jeton 62.5% e popullsis\u00eb s\u00eb vendit. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, 30 bashki, pothuajse gjysma e hart\u00ebs administrative, klasifikohen n\u00eb nivel t\u00eb ul\u00ebt dhe p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb vet\u00ebm 14.2% t\u00eb popullsis\u00eb, nd\u00ebrsa 18 bashki renditen n\u00eb kategorin\u00eb e nd\u00ebrmjetme ose mesatare.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave, popullsia e vendit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb kryeqytet, ku banojn\u00eb mbi gjysm\u00eb milioni banor\u00eb, e ndjekur me shum\u00eb pik\u00eb pas nga bashkit\u00eb Durr\u00ebs, Vlor\u00eb, Elbasan, Shkod\u00ebr, Fier, Kam\u00ebz dhe Berat.<\/p>\n<p>N\u00eb skajin tjet\u00ebr, me m\u00eb pak banor\u00eb, renditen bashki si Pusteci, Libohova, Himara, K\u00eblcyra, Memaliaj, Selenica, Dropulli, Finiqi, Delvina dhe Kolonja, t\u00eb cilat kan\u00eb humbur pesh\u00eb demografike dhe urbane, sipas indeksit.<\/p>\n<p>Analiza e ekspert\u00ebve t\u00eb mazhoranc\u00ebs nuk e nd\u00ebrton indeksin vet\u00ebm mbi numrin e banor\u00ebve, por kombinon tregues t\u00eb tjer\u00eb si: madh\u00ebsia e popullsis\u00eb, dend\u00ebsia reale e banimit, m\u00ebnyra si shp\u00ebrndahet popullsia n\u00eb territor, raporti i var\u00ebsis\u00eb demografike dhe niveli i urbanizimit.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb thot\u00eb se nj\u00eb bashki mund t\u00eb ket\u00eb sip\u00ebrfaqe t\u00eb madhe, por n\u00ebse popullsia \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrqendruar n\u00eb nj\u00eb qytet t\u00eb vog\u00ebl dhe pjesa tjet\u00ebr e territorit \u00ebsht\u00eb bosh, ajo konsiderohet strukturalisht e dob\u00ebt.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga gjetjet m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse \u00ebsht\u00eb se mesatarisht 57% e territorit \u00ebsht\u00eb i pabanuar. N\u00eb nivel komb\u00ebtar, koeficienti \u2018Gini\u2019 q\u00eb mat raportin banor\u00eb p\u00ebr km katror \u00ebsht\u00eb 0,86, \u00e7ka tregon se banor\u00ebt jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb pak zona, nd\u00ebrsa pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb territorit mbeten bosh.<\/p>\n<p>Kjo duket ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Kolonj\u00eb dhe Kor\u00e7\u00eb, ku treguesi arrin 0,97, duke treguar se popullsia \u00ebsht\u00eb mbledhur n\u00eb pak zona urbane dhe pse bashkit\u00eb kan\u00eb shtrirje t\u00eb gj\u00ebr\u00eb n\u00eb territor. Nd\u00ebrkoh\u00eb Bashkia e Kamz\u00ebs ka vler\u00ebn m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt, 0,42, q\u00eb tregon se territori i k\u00ebsaj bashkie \u00ebsht\u00eb i banuar. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, mesatarisht rreth 57% e territorit t\u00eb nj\u00eb bashkie rezulton bosh.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb dhe p\u00ebr nj\u00eb popullsi n\u00eb plakje t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb bashkive.<\/p>\n<p>\u2018Raporti i var\u00ebsis\u00eb\u2019, q\u00eb tregon barr\u00ebn q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb moshuarit p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb p\u00ebr popullsin\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune tregon se n\u00eb shumic\u00ebn e bashkive (51) kjo barr\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se mesatarja komb\u00ebtare dhe, n\u00eb shum\u00eb prej tyre, t\u00eb moshuarit tejkalojn\u00eb numrin e f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>Analiza tregon edhe nj\u00eb nivel t\u00eb ul\u00ebt urbanizimi me nj\u00eb norm\u00eb mesatare 29,8% n\u00eb 60 bashki pa p\u00ebrfshir\u00eb Tiran\u00ebn n\u00eb analiz\u00eb, nd\u00ebrsa \u201c25 bashki nuk kan\u00eb asnj\u00eb vendbanim q\u00eb plot\u00ebson kriteret p\u00ebr t\u2019u quajtur qytez\u00eb\u201d. Bazuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb kriter vet\u00ebm 6 bashki mund t\u00eb klasifikohen si qytete, 13 si qyteza\/periferi dhe 42 si rurale.<\/p>\n<p>Ky transformim demografik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga argumentet mbi t\u00eb cilat an\u00ebtar\u00ebt socialist\u00eb n\u00eb Komisionin e Posa\u00e7\u00ebm Parlamentar p\u00ebr Reform\u00ebn Territoriale mb\u00ebshtesin nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb hart\u00eb t\u00eb re me 46 bashki.<\/p>\n<p>Dokumenti analitik i PS-s\u00eb konstaton se vendi nuk ka m\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shp\u00ebrndarje t\u00eb popullsis\u00eb q\u00eb kishte n\u00eb vitin 2014, kur u realizua ndarja aktuale administrativo-territorial, q\u00eb synonte krijimin e bashkive m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb efikase.<\/p>\n<p>\u201cDisa zona jan\u00eb rritur, nd\u00ebrsa t\u00eb tjera kan\u00eb humbur nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb popullsis\u00eb\u201d, thuhet n\u00eb raport, nd\u00ebrsa argumentohet se nj\u00eb pjes\u00eb e bashkive kan\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb sigurojn\u00eb financa t\u00eb q\u00ebndrueshme, staf t\u00eb kualifikuar dhe kapacitete administrative.<\/p>\n<p>Po ashtu dokumenti nuk e redukton problemin vet\u00ebm te kufijt\u00eb administrativ\u00eb, por pranon se ndryshimet demografike lidhen me l\u00ebvizjen e popullsis\u00eb drejt qendrave m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, plakjen e popullsis\u00eb, pabarazit\u00eb territoriale dhe p\u00ebrqendrimin ekonomik, fenomene q\u00eb kan\u00eb ndryshuar m\u00ebnyr\u00ebn si funksionojn\u00eb bashkit\u00eb shqiptare dhe sugjeron se ndryshimi i kufijve administrativ\u00eb nuk mund t\u00eb zgjidh\u00eb i vet\u00ebm sfidat q\u00eb burojn\u00eb nga emigracioni, plakja demografike dhe p\u00ebrqendrimi ekonomik.<\/p>\n<p>Socialist\u00ebt kan\u00eb depozituar n\u00eb Kuvend nj\u00eb projektligj q\u00eb propozon nj\u00eb ndarje t\u00eb re t\u00eb hart\u00ebs administrative-territoriale me shkrirjen e disa nj\u00ebsive t\u00eb vogla me bashki m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, pa argumentuar se si harta e re do t\u00eb zgjidh\u00eb k\u00ebto problematika.<\/p>\n<p>Sipas hart\u00ebs s\u00eb re bashkit\u00eb Fush\u00eb-Arr\u00ebz, Klos, Rrogozhin\u00eb, Dimal, Poli\u00e7an, Patos, Divjak\u00eb, Selenic\u00eb, Maliq, K\u00eblcyr\u00eb, Memaliaj, Libohov\u00eb, C\u00ebrrik, Belsh dhe Prrenjas humbasin statusin si nj\u00ebsi t\u00eb pavarura t\u00eb vet\u00ebqeverisjes vendore dhe bashkohen me bashkit\u00eb fqinje m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>Propozimi ka hasur n\u00eb kund\u00ebrshtimin e banor\u00ebve t\u00eb k\u00ebtyre zonave q\u00eb jan\u00eb ngritur n\u00eb protesta pasi e shohin veten jasht\u00eb mund\u00ebsis\u00eb p\u00ebr sh\u00ebrbime publike me shkrirjen e nj\u00ebsive t\u00eb tyre vendore.<\/p>\n<p>Burimi: &#8220;BIRN&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dokumentet mbi t\u00eb cilat mb\u00ebshtetet reforma e re territoriale e propozuar nga mazhoranca ofrojn\u00eb nj\u00eb fotografi t\u00eb polarizimit demografik t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, se si emigracioni dhe l\u00ebvizjet e brendshme kan\u00eb zbrazur qytetet e vogla dhe zonat rurale dhe popullsia \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb pak qendra urbane. \u201cReforma Administrativo-Territoriale 2.0\u201d, dokumenti i hartuar nga ekspert\u00ebt e PS-s\u00eb n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":61658,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6332,29228],"tags":[42689,20642,42690],"class_list":{"0":"post-100827","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-fundit","8":"category-vendi","9":"tag-dramatike","10":"tag-ja-ne-cilat","11":"tag-ne-51-bashki-numri-i-te-moshuarve-tejkalon-numrin-e-femijeve"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100827","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=100827"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100827\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100828,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100827\/revisions\/100828"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/61658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=100827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=100827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jugulajm.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=100827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}